Bookmark and Share Add to Favorites  
สมาชิกเข้าสู่ระบบ
User Name:
Password:
จำการล็อกอินของฉันไว้
ลืมรหัสผ่าน | สมัครสมาชิก
ลืมรหัสผ่าน
ใสอีเมล์ที่ลงทะเบียนไว้กับเรา
ภูมิอากาศจังหวัดภูเก็ต
  สภาพอากาศจังหวัดภูเก็ต
  Phuket Weather Today
  10 Day Weather Forcast for Phuket
  สภาพอากาศภาคใต้ฝั่งตัวันตก
  ศูนย์อุตุนิยมวิทยา...ฝั่งตะวันตก
  การเปลี่ยนองศา
แผ่นดินไหวและสึนามิ
  สำนักเฝ้าระวังแผ่นดินไหว
  เรื่องแผ่นดินไหวและสึนามิ
  คลื่นยักษ์สึนามิถล่มภูเก็ต - You Tube
  แผ่นดินไหวทั่วโลก (USGS)
รวมเรื่องภูเก็ต
  PHUKET HERITAGE
แผนที่จังหวัดภูเก็ต
  แผนที่ดาวเทียม
  แผนที่ภูเก็ตแสดงระดับน้ำทะเล
สถาบันอุดมศึกษาในภูเก็ต
  มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
  มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตภูเก็ต
  วิทยาลัยอาชีวศึกษาภูเก็ต
  วิทยาลัยสารพัดช่างภูเก็ต
  มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์ ศูนย์ภูเก็ต
โรงเรียนในภูเก็ต
  โรงเรียนดาวรุ่งวิทยา
  โรงเรียนภูเก็ตไทยหัว
  โรงเรียนพุทธมงคลนิมิตร
  โรงเรียนอนุบาลภูเก็ต
  โรงเรียนราไวย์เรืองวิทย์
  โรงเรียนเทศบาลเมืองภูเก็ต
  โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง
  โรงเรียนเชิงทะเลวิทยาคม
บริการวิชาการ
  สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ ภูเก็ต
  สนง.วัฒนธรรมภูเก็ต
  สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มรภ.ภูเก็ต
ค้นข้อมูลจากหอสมุด
  Library of Congress
  The British Library
  มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  หอสมุดแห่งชาติ
  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  มหาวิทยาลัยมหิดล
  หนังสืองานศพ
ค้นเอกสาร
  พระราชบัญญัติ
  ราชกิจจานุเบกษา
สถาบันศาสนา
  @ สนง.พระพุทธศาสนาจังหวัดภูเก็ต
  @ พระพุทธมิ่งมงคลเอกนาคคีรี
เว็บเครือข่าย
  สมบูรณ์อินโฟ
  ตระกูลแซ่หลิน
  สมบูรณ์แก่นโน้ต
.

หลวงอำนาจนรารักษ์ (ยกกวด ตัณฑเวช)

 

หลวงอำนาจนรารักษ์  (ตันกวด  ตันฑเวทย์ หรือ ตัณฑเวช)

 

หลวงอำนาจนรารักษ์  (ตันควด  ตันฑเวทย์ หรือ ตัณฑเวช)  เป็นบุคคลสำคัญของจังหวัดภูเก็ต  ด้วยเป็นผู้ทำให้เกิดประเพณีกินผักหรือประเพณีกินเจที่สมบูรณ์แบบขึ้นในจังหวัดนี้  และประเพณีนี้ได้รับความสนใจจากบุคคลทั่วไป ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ  ตลอดจนผู้ที่อาศัยอยู่ในจังหวัดภูเก็ตและจังหวัดใกล้เคียง  ทั้งที่เป็นคนจีนและคนไทยต่างก็เข้าร่วมในประเพณีนี้เพิ่มจำนวนมากขึ้นๆ ทุกปี  จนกลายเป็นประเพณีที่สำคัญของจังหวัดภูเก็ตในปัจจุบัน

 

หลวงอำนาจนรารักษ์เดิมชื่อนายควด หรือยกกวด แซ่ตัน เรียกเป็นตันควด  หรือ ตันยกกวด  ถือกำเนิดที่ตำบลหล่วนแจ้  อำเภอตั้งฮั่ว  จังหวัดจ่วนจิ้ว  มณฑลฮกเกี้ยน  ประเทศจีน  เมื่อวันขึ้น    ค่ำ  เดือน  ๑๒  ปีจอ  พ.ศ.๒๓๙๑ ตรงกับรัชกาลฮ่องเต้เต้ากวง แห่งราชวงศ์ชิง ได้รับการศึกษาพออ่านออกเขียนได้

อาชีพเดิมของหลวงอำนาจนรารักษ์ ทำไร่ทำนาอยู่ที่บ้านเกิดในประเทศจีนจนกระทั่งอายุบรรลุนิติภาวะแล้วจึงแต่งงานและได้บุตรเป็นหญิง    คน  ในที่สุดภรรยาถึงแก่กรรม  ท่านจึงได้ลงเรือจากประเทศจีนมาประเทศไทย  ตอนนั้นอายุได้ประมาณ  ๒๓  ปี  มาอยู่ที่ตำบลกะทู้  อำเภอกะทู้  จังหวัดภูเก็ต

เมื่อนายตันควดมาอยู่ที่ตำบลกะทู้ครั้งแรก  มีอาชีพในการทำเหมืองแล่น  ซึ่งเป็นเหมืองที่เคลื่อนที่อาศัยน้ำตามธรรมชาติ  มีกำไรพอสมควร  ต่อมาก็ได้แต่งงานใหม่กับนางสาวยกเหลียน  ซึ่งเป็นคนจีนที่เกิดในประเทศไทย  ต่อมาอีกได้เปลี่ยนกรรมวิธีการทำเหมืองจากเหมืองแล่นมาเป็นเหมืองหาบ  ทำให้มีกำไรมากขึ้นมีคนงานเป็นร้อยๆคน  ฐานะทางเศรษฐกิจดีขึ้นเรื่อยๆ  จนกระทั่งเป็นคนร่ำรวยคนหนึ่ง

ในสมัยพระบาทสมเด็จฯพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว  ได้จัดให้มีการปกครองโดยมีกำนันประจำตำบลขึ้น  นายตันควดหรือตันยกกวดในฐานะที่เป็นคนมีฐานะดี และมีคนงานในเหมืองเป็นจำนวนมากประกอบกับเป็นคนเคร่งครัดในศาสนามีศีลธรรม  มีความยุติธรรม  มีคุณธรรมประจำใจ  เป็นที่นับหน้าถือตาของคนในตำบลกะทู้และจังหวัดภูเก็ต  จึงได้รับการแต่งตั้งเป็นกำนันตำบลกะทู้  และเป็นกรมการเมืองภูเก็ตในเวลาต่อมา

ครั้งหนึ่ง  พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จมณฑลภูเก็ตกำนันตันกวดซึ่งมีตำแหน่งเป็นกรมการเมือง ได้เป็นผู้ถวายการต้อนรับในอำเภอกะทู้  โดยเฉพาะบริเวณน้ำตกกะทู้  มีการประดิษฐ์เครื่องมือเครื่องใช้ในการรับเสด็จเป็นอย่างดี  เช่น  จาน  ชาม  ช้อน  ส้อม  หม้ออุ่นข้าว  ฯลฯ  ล้วนแต่ประดิษฐ์จากไม้ไผ่  ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา  กำนันตันกวดก็ได้รับพระราชทานนามสกุลจากรัชกาลที่๖ว่า  “ตัณฑะเวช” ใช้ภาษาอังกฤษว่า Tandavesa เป็นลำดับที่ ๓๒๑๕  และในฐานะที่กำนันตันกวดช่วยเหลือทางราชการด้วยดีตลอดมา  ได้เสียสละเพื่อส่วนรวมอย่างแท้จริงคนหนึ่ง  รัชกาลที่๖จึงโปรดเกล้าฯ  แต่งตั้งให้เป็น  “หลวงอำนาจนรารักษ์”  ตั้งแต่วันที่    กันยายน  พ.ศ.  ๒๔๕๖ 

 

หลวงอำนาจนรารักษ์เป็นผู้ที่มีเมตตาธรรมต่อคนทั่วไป  ตลอดจนคนพลัดบ้านพลัดเมืองที่เข้าไปอยู่ในตำบลของท่าน  ท่านจะรับเลี้ยงโดยไม่คิดเงินทองใด    ทั้งสิ้น  บางคนอยู่เป็นสิบ ๆ ปี  จึงจะมีงานทำแล้วแยกตัวไป  บางคนก็ได้จัดการแต่งงานให้  และหากใครมีเรื่องขึ้นโรงขึ้นศาลหรือมีผู้ต้องการนายประกัน  หลวงอำนาจนรารักษ์จะรับเป็นนายประกันให้ทุกคน  เวลาหลวงอำนาจนรารักษ์จะไปไหนมาไหน  ก่อนจะขึ้นรถยนต์ส่วนตัวจะแจกเงินแก่ผู้ที่เข้ามาขอเป็นปกติ  และจะมีผู้เข้าไปขอเป็นประจำมิได้ขาด

หลวงอำนาจนรารักษ์ เคยเป็นหัวหน้าพรรถการเมืองของจีนที่กะทู้  ชื่อ  “พรรคจินหิ้น”  ซึ่งสามารถสร้างความสัมพันธ์อันดีกับ  “พรรคเคี่ยนเต็ก”  ที่ตั้งอยู่ในตัวเมืองภูเก็ตได้  เพราะพรรคการเมืองของจีนในมณฑลภูเก็ตนี้เคยทะเลาะวิวาทกันตลอดมา  โดยฝ่ายหนึ่งเข้าข้างกษัตริย์  อีกฝ่ายหนึ่งเข้าข้างฝ่ายปฏิวัติของประเทศจีน  แม้จะมาอยู่ในประเทศไทยแล้วก็ยังมีความยึดถืออยู่  เคยมีการรบพุ่งและมีการฆ่ากันตายลงเป็นจำนวนมาก  คนไทยรู้จักในนามของกบฏ  “อั้งยี่”  แต่ตอนหลังด้วยความสามารถของหลวงอำนาจนรารักษ์  เมื่อเป็นหัวหน้าพรรคจินหิ้นแล้วก็ได้แก้ปัญหาจนไม่มีเรื่องราวอะไรที่รุนแรงเกิดขึ้นอีกเลย  เพราะได้ใช้หลักธรรมเข้าประสานทั้ง    ฝ่าย  จนเป็นที่เข้าใจกัน  และทั้ง    ฝ่ายตั้งหน้าตั้งตาทำมาหากินด้วยความสงบสุขตลอดมา

สมัยที่หลวงอำนาจนรารักษ์ยังอยู่ที่ตำบลกะทู้จะเกิดไฟไหม้และเกิดโรคภัยเป็นประจำทุกปี  มีคนล้มตาย  เจ็บไข้ได้ป่วยแต่ละปีไม่น้อย  มีอยู่คราวหนึ่งคณะงิ้วซึ่งเดินทางจากประเทศจีน มาแสดงที่กะทู้เป็นเวลานาน  (เพราะกะทู้เป็นชุมชนที่มีชาวจีนอยู่เป็นจำนวนมาก)  งิ้วคณะนี้แสดงจนลืมภารกิจอื่น ๆ  จนมีคนในคณะล้มป่วยลง  ต่อมานึกขึ้นได้ว่าถึงเวลาถือศีลกินเจแล้วยังมิได้ทำ  เมื่อวันขึ้น    ค่ำ  เดือน    คณะงิ้วทุกคนก็ถือศีลกินเจหรือกินผักไปจนกระทั่งวันขึ้น    ค่ำ  เดือน    รวม    วัน    คืน  เพื่อเป็นสิริมงคลอันทำให้ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ  หลวงอำนาจนรารักษ์พร้อมด้วยประชาชนในตำบลกะทู้หลายคน ได้ร่วมพิธีกินเจกับคณะงิ้วครั้งนี้ด้วย

หลังจากถือศีลกินเจในคราวนั้นแล้ว หลวงอำนาจนรารักษ์ได้ปรารภกับคณะงิ้วและประชาชนว่า  การกินเจหรือกินผักนี้ดี  ทำให้สุขภาพแข็งแรง  ประชาชนไม่เจ็บป่วย  เรื่องร้ายต่างๆ  จากอัคคีภัยและโจรภัยก็จะไม่มี  น่าจะจัดให้มีเป็นประจำทุกๆ ปี  แต่คนในคณะงิ้วแจ้งว่า  ถ้าจะให้มีการกินเจหรือกินผักให้ถูกต้องตามหลักของจีนแล้ว  จะต้องไปเอาขี้เถ้าของธูปที่จีนเรียกว่า  “เหี่ยวเอี๊ยน”  มาจากมณฑลกังไสในประเทศจีน  หลวงอำนาจนรารักษ์จึงรับสมัครผู้อาสาไปเอา  “เหี่ยวเอี๊ยน”  จากประเทศจีน  ปรากฏว่ามีคนจีนซึ่งเป็นคนงานในเหมืองคนหนึ่งเป็นผู้รับอาสา  ทุกคนก็ได้เสียสละเงินให้กับผู้รับอาสานั้นเป็นจำนวนมาก  ส่วนหลวงอำนาจนรารักษ์เองว่าจ้างเรือสามหลักให้    ลำ

ผู้อาสาเดินทางไปประเทศจีน    ปี  ก็กลับมาภูเก็ต  จอดเรือไว้ที่สะพาน  (สะพานหินปัจจุบัน)  แล้วรีบไปบอกหลวงอำนาจนรารักษ์  พอหลวงอำนาจนรารักษ์ทราบข่าว ก็จัดกำลังคนเป็นจำนวนมากเพื่อแห่ไปรับ  “เหี่ยวเอี๊ยน”  ไปไว้ที่ศาลเจ้ากะทู้  พอกินเจกินผักกันครบ    วัน    คืนแล้วจึงนำเหี่ยวเอี๊ยมไปลอยน้ำที่สะพานหิน  เพื่อเป็นการส่งกลับ  การแห่พระส่งพระก็เกิดขึ้นอย่างสมบูรณ์แบบตั้งแต่บัดนั้นจนกระทั่งบัดนี้ พรรคการเมืองของจีน    พรรคก็ค่อยๆ  สลายไปๆ  เพราะคนจีนทั้ง    พรรคค่อยๆ เข้าใจกัน  ซึ่งเกิดจากการเข้าร่วมประเพณีกินเจในตอนหลังอย่างทั่วหน้า

 

อั่งหม่อหลาวที่ถนนดีบุก อำเภอเมืองภูเก็ต

เกียรติคุณของหลวงอำนาจนรารักษ์ นอกจากเป็นผู้ริเริ่มประเพณีการกินผักหรือกินเจในจังหวัดภูเก็ตที่สมบูรณ์แบบแล้ว  ยังเป็นคนใกล้ชิดของพระยารัษฎานุประดิษฐ์ ฯ  (คอซิมบี้)  ด้วย  ได้ให้ความร่วมมือในด้านต่างๆ ตลอดจนบริจาคเงินทองและสิ่งของเพื่อช่วยพัฒนาภูเก็ตในยุคต้นๆ เป็นอย่างดี  เช่น  ได้บริจาคที่ดินจำนวนหนึ่ง  เพื่อตัดทางไปยังหาดป่าตองในสมัยนั้น  ปัจจุบันเป็นถนนถาวร  และหาดป่าตองก็เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่รู้จักกันทั่วโลก

บ้านของหลวงอำนาจนรารักษ์เดิมอยู่บ้านเลขที่    หมู่ที่    ถนนวิชิตสงคราม  ตำบลกะทู้  อำเภอกะทู้  จังหวัดภูเก็ต  ต่อมาได้สร้างบ้านหลังใหญ่อีกหลังหนึ่งอยู่ในตัวเมืองภูเก็ต  บ้านเดิมที่กะทู้  ปัจจุบันนายประสิทธิ์  ตันฑเวทย์  อาศัยอยู่พร้อมด้วยครอบครัวซึ่งหลวงอำนาจนรารักษ์เองภายหลังได้อาศัยอยู่ในตลาดภูเก็ต  ปัจจุบันบ้านทั้ง    แห่งยังอยู่ในสภาพใช้การได้เป็นสิ่งก่อสร้างแบบเก่าแก่ที่ยังเหลืออยู่ในจังหวัดภูเก็ตซึ่งมีจำนวนไม่มากนัก

หลวงอำนาจนรารักษ์มีบุตรธิดา    คน  คือ  นายจิ้นซุ่น  ตันฑเวทย์  นางกิ้มเต้า  แก้วเกตุ  นายจิ้นเซี้ยง  ตันฑเวทย์  นางกิ้มเห้ว  รัฐบุตร  นางจิ้นห้อง  ตันฑเวทย์  นางกิ้มเค่ง    ระนอง  และนายจิ้นหิ้น  ตันฑเวทย์  สำหรับนายจิ้นหิ้น  บุตรคนสุดท้อง  ได้รับตำแหน่งกำนันสืบต่อมาบุตรคนอื่นๆ ก็มีลูกหลานซึ่งมีฐานะตำแหน่งหน้าที่ที่สำคัญในจังหวัดภูเก็ตก็มี

หลวงอำนาจนรารักษ์ถึงแก่กรรมเมื่ออายุ  ๘๔  ปี  สุสานของท่านอยู่ใกล้ๆ กับทางไปหาดป่าตอง  ผลงานที่ท่านสร้างไว้  โดยเฉพาะการริเริ่มประเพณีกินเจนั้น  ทำให้คนรุ่นหลังยังเอ่ยถึงนามของท่านสืบมา

 

 

คัดลอกจาก  :

 

พัฒน์ จันทร์แก้ว (๒๕๓๓) “หลวงอำนาจนรารักษ์(ตันควด ตัณฑเวทย์)” ภูเก็จ’๓๓ หน้า ๙๒- ๙๔ (หนังสือที่ระลึกการแข่งขันกีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ ๖ จังหวัดภูเก็ต ๒๕ – ๓๐ มีนาคม ๒๕๓๓) กองประชาสัมพันธ์การแข่งขันกีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ ๖ จังหวัดภูเก็ต

 

***

 

 

 

 

บทความอื่นๆ ในหมวดเดียวกัน
หน่วยงานของรัฐ
  สกสค. ภูเก็ต
  ศาลากลางจังหวัดภูเก็ต
  อบจ. ภูเก็ต
  สนง.เขตการศึกษาภูเก็ต
  เทศบาลนครภูเก็ต
  เทศบาลเมืองกะทู้
  เทศบาลเมืองป่าตอง
  เทศบาลตำบลวิชิต
  เทศบาลตำบลรัษฎา
  เทศบาลตำบลเทพกระษัตรี
  เทศบาลตำบลฉลอง
  เทศบาลตำบลศรีสุนทร
  อบต.สาคู
  อบต.เกาะแก้ว
  ขนส่งจังหวัดภูเก็ต
โรงพยาบาล
  โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต
  โรงพยาบาล อบจ.ภูเก็ต
  โรงพยาบาลถลาง
  โรงพยาบาลสิริโรจน์
  โรงพยาบาลกรุงเทพภูเก็ต
  โรงพยาบาลมิชชั่นภูเก็ต
เที่ยวภูเก็ต
  ภูเก็ตท่องเที่ยว
  แอร์เอเชีย
  บางกอกแอร์
  การบินไทย
  นกแอร์
  โอเรียนท์ไทย
แลกเปลี่ยนเงินตราและหุ้น
  ทองคำวันนี้
  ธนาคารกรุงศรีอยุธยา
  ธนาคารไทยพาณิชย์
  ธนาคารกรุงเทพ
  ตลาดหลักทรัพย์-หุ้น
  ตลาดหุ้น
กรมการกงสุลและสถานกงสุลในภูเก็ต
  กรมการกงสุล
  สถานกงสุลเดนมาร์ก ภูเก็ต
  สถานกงสุลเยอรมัน ภูเก็ต
  สถานกงสุลรัสเซัย ภูเก็ต
  สถานกงสุลฟีนแลนด์ ภูเก็ต
หนังสือพิมพ์
  มติชน
  ข่าวสด
  โลกวันนี้
  voice tv
  ไทยรัฐ
  เดลินิวส์
  คมชัดลึก
  ไทยทริบูน Thai Tribune
  สำนักข่าวอิศรา
  แนวหน้า
  บ้านเมือง
  ไทยโพสต์
  โพสต์ทูเดย์
  ทีนิวส์
  มุสลิมไทยโพสต์
  ผู้จัดการ
  สยามธุรกิจ
  มติชนสุดสัปดาห์
  Bangkok Post
  The Nation
  อาเซียนว็อตช์ aseanwatch
หนังสือพิมพ์ท้องถิ่น
  Phuket Gazette
  Phuket Wan
  ข่าวภูเก็ตออนไลน์
  เสียงใต้รายวัน
หางานทำที่ภูเก็ต
  หางานในภูเก็ต Phuketall Jobs
  ศูนย์รวมงานจังหวัดภูเก็ต
  สมัครงานที่ภูเก็ต
  หางานทำที่จังหวัดภูเก็ต
หนังสือพิมพ์เพื่อนบ้าน
  Vientianemai
  Pasaxon
  The Phnom Penh Post
  The Myanmar Times
  Myammar
  The Irrawaddy
  Hanoitimes
  Thanh Nien News
  malaysiakini
  The StraitsTimes
  New Straits Times
  Tha Jakatar Post
  The Jakarta Globe
  Inside Indonesia
  The Manila Times
  Phillippine Daily Inquirer
  Phillippine Times
มูลนิธิ สมาคม
  มูลนิธิกุศลธรรมภูเก็ต
  มูลนิธิเมืองเก่าภูเก็ต
เรื่องน่าสนใจ
  เวลาทั่วโลก
  รหัสไปรษณีย์ไทย
  การหาระยะทางจากเมืองสู่เมือง
มุมนักเสี่ยงโชค
  ตรวจรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาล